Так, Романе, напевно Вам ніхто не зможе сказати, чи було, а чи ні. Для цього треба було б у часі переміститися :)
Можна хіба виснувати гіпотезу виходячи з наявної інформації
Так, Романе, напевно Вам ніхто не зможе сказати, чи було, а чи ні. Для цього треба було б у часі переміститися :)
Можна хіба виснувати гіпотезу виходячи з наявної інформації
Так, Романе, напевно Вам ніхто не зможе сказати, чи було, а чи ні. Для цього треба було б у часі переміститися :)
Або бути добродієм Єлисієм)
Можна хіба виснувати гіпотезу виходячи з наявної інформації
Про це й мова: хотілося б почути щонайправдивіше припущення
Хм.. накілько я пам’ятаю, то господар Поруш десь таки писав уже про це, треба глянути де саме 🤔
Чи є твар “довліти” питім?
сім лесь хлопців породила, ні єдному ксту не дала
Що таке “ксту”? 👀
Чи питома єсте “мухомор” і “Конотоп”?
Чи питома єсте “мухомор” і “Конотоп”?
“Питома єсте”… До чого тут “єсте”?
Про “Конотоп” трішки згадано вгадайте в кого. Ви, здогадуюся, не читали.
Мені здається, йдеться про усічення/складений іменник в обох словах
“Питома єсте”… До чого тут “єсте”?
III ос. дв., добродію Романе
“Питома єсте”… До чого тут “єсте”?
III ос. дв., добродію Романе
Спасибі, добродію Богдане, та питання не про те.
Навіщо вживати явно нерідну двічі майже мертвичину?
Ні, я знаю, навіщо (повикаблучуватися, спробувати здатися знавцем Мови та її говірок, не знаючи при цьому й деяких основ), та питання риторичне.
Я вже не раз писав, чому так писати не треба.
Не скажете, будь ласка, слово “ивишні” – питоме чи з моск. “ивишни”?
U SIRM II 458 pœd ‹клю́кати-1› duibax na xuibõ: »‹ключи́тися› ‘проростати, пускати пагони’, клю́читися ‘трапитися’«.
Olni golóune slovo ‹клюка́ти› (‹clioucati›) razomy iz inchimi slovami, a tacoge ‹клю́читися ‘трапитися’, iz ròzvitcomy *‘cliouciti = vertieti, vernõti, crõtiti, gnõti’ → ‘vernõti põty → to happen’, use œd corene *kliou- ← *kleu- ‘criu, criviti, gnõti, bgati’, slovo ‹ключи́тися› ‘проростати, пускати пагони’ tõdui, ocivisto, ne teaghné, ale e œd incheoho corene — *kul- ‘to germinate, sprout; ← to cut through’, i teaghné, ceréz stõpeni *0 : *o do *kol- u ‹colóti; cœl›.
Otge, olni pratvar ‹клю́читися ‘трапитися’ e *kliouk-i-ti , to pratvar ‹ключи́тися› ‘проростати, пускати пагони’ e *kulyk-i-ti, œd iména *kul-yk-u → d.-rous. *‹culyçu› (bóulgariçeiõ: *‹къльцъ› ‘a sprout, a shoot’; v. SIRM II 444, pœd ‹кілець›: ‹коле́ць› ‘кільчик, паросток’, iz utorinnuimy *u → “*o” → o-perégolósomy u tvariex ‹кілець, кільчик, кільче, кільчити›), + *-i-ti, otge bóulgariçeiõ bui tó boul d.-rous. tvar *‹къльчити› → ‹ключи́ти›, i e uzteaghnõto do ‹cluic› (*kul-uik-u; SIRM II 460), ‹clo› ‘fang’, ‹clin› (*kul-in-u; SIRM II 461); v. tacoge SISM XIII 192—193 *kъlъ, 194: *kъlьcь.
Ta miena *kulykiti → */k∅lʲəˈt͡ʃɪtɪ/ (← *‹кльчити› ← *‹къльчити›) → /klʲuˈt͡ʃɪtɪ/ e, viedie, uzslœuna tie mienie *‹ь› → ‹ю› u ‹блюва́ти› ← *‹бльва́ти›, ‹клюва́ти› ← *‹кльва́ти›, ‹плюва́ти› ← *пльва́ти›, a tacoge u ‹слухня́н› ← *‹слъхнѣнъ›.
> Не скажете, будь ласка, слово “ивишні” -- питоме чи з моск. “ивишни”?
Na sèse puitagne ne œdpoviemy. Sèisõ gœlcõ tvorix pro istoslœuno tèmna slova ta xuibui u istoslœuyie u rousscœy móuvie — pro nicy inche. Yac ya ne mojõ yzterti izmiencui tout yacœi do tsœiéï rieci neeamui sõty, pacye’smi prosiu ouge ne pisati ne do rieci, to he odinõ põty carati za tó ne bõdõ œdpoviedau tacuimy ceastybeirçœm na yix puitagna.
Декілька цікавих етимологій, поданих у рецензії Юрія Шевельова на етимологічний словник Рудницького (Рецензія на J. Rudnyc’kyj. An Etymological Dictionary of the Ukrainian Language), до слів, які не прояснені або пояснені по-іншому в ЕСУМі (звісно, чи його правда — теж питання):
вовтузитися — бурсацьке словозлиття, можливо з “волочити” і “тузи́ти” (бити, штовхати);
віхола — те саме, з “віяти” і “вихор”;
гаман (гаманець) — Шевельов пише, що ймовірно жартівливе бурсацьке від біблійного Гамана, наведене в Рудницького про тюрків йому не подобається; втім ЕСУМ наводить більше тюркських слів з різних мов з потрібними звуками, тут мабуть їхня правда;
бундючний — бурсацьке, з “арго-інфіксом” -н- від “будяк”, а кінець -ючний (←-юк) — злиття з “індюк”; подальше “пиндючний” — злиття з “пиха”;
бадьорий — пише, що судячи з великого поширення в українській, воно точно з білоруської, а не з південноросійських говорів. Ще цікаво, що пояснює його англійською alert;
гарний — підтримує рід з грецького χάρις (через південних слов’ян), ЕСУМ називає його необґрунтованих й говорить про скандинавський.
Моторошний:
ЕСУМ: неясне; може, пов’язане з мутити
Шевельов “Історична фонологія…”, розд. 6.6, ст. 133: корінь мот- як у мотати, походить від мотрошити “падати (про сніг)” (ЕСУМ зближення мотрошити з мотати називає малопереконливим)
> > сім лесь хлопців породила, ні єдному **ксту** не дала
> Що таке “ксту”? 👀
https://slovotvir.org.ua/users/carolina-shevtsova
Teperv eimy ino vidieu ysé Vache puitagne.
Seimy les’ xlópçœu poròdila, ni eidnomou crystou [kstu] ne dala. („You have given / gave birth to seven boys, but gave baptism to none“). [kstu] e yn pràvilen zvõtvar ‹crystou› œd ‹crest›, poread iz zvõcotvarui: [ɪrˈstu] po sõgolósnie — œd ser.-rous. zvõcotvara [kr̩ˈstɪtɪ], ci tacoge [krɪˈstu] ([rɪ] ← *‹рь›); por. iesce ‹crystiti› [kstɪtɪ], [ɪrˈstɪtɪ] ← ser.-rous. [kr̩ˈstɪtɪ].
‹les’› e lémcœuscuy vid slova ‹es’› œd ‹esi› „you are“, tout = eag. „you have“ u ‹les’ ( * esi) porodila› „you have given birth“.
https://slovotvir.org.ua/users/rymydolov-vertyslovo
> Декілька цікавих етимологій, поданих у рецензії Юрія Шевельова на етимологічний словник Рудницького ([Рецензія на J. Rudnyc’kyj. An Etymological Dictionary of the Ukrainian Language](https://movahistory\.org\.ua/index\.php/Рецензія\_на\_J\.\_Rudnyc’kyj\.\_An\_Etymological\_Dictionary\_of\_the\_Ukrainian\_Language\)\)\, до слів, які не прояснені або пояснені по-іншому в ЕСУМі (звісно, чи його правда — теж питання):
> вовтузитися — бурсацьке словозлиття, можливо з “волочити” і “тузи́ти” (бити, штовхати);
Jaly, ne idé mi œdcruiti toy œdcaz a buimy mœg cèsti toy œdgouc Xeveleva, tomou i teagyco e mi vuiraziti sea ci tó do vuicladœu Roudniçscoho ci Xeveleva.
SIRM (I 412) pisié ógy tó dóugyno e bouti yno slovo uzxœdno-sloviansco. Ya gadaiõ ysé ymaié tchouittye: porœunaigne veat. ‹валт•› (‹валтузить›) ta rous. /β̞owt-/, ne ynace, dobrie cazié na * wult-, ogy cierogœdno mogé bouti œd daunieycheoho * wylt-.
Yz znaceign ta slova mogemo vuidieliti dvie golóunie: „teagti-volóciti“ („charpati, siepati“) ta „biti“ (v. SIRM tamge).
Tó znaceigne „teagti-volóciti“ („charpati, siepati“) teacné ógy * wult- ← * wylt- mogé bouti yz * wylkt-, t-ymoceastya œd rieci * wylktey, zastõplenoho u serbo-xorvatcsœmy ‹vući› „volóciti“ (* wylktey e 0-stõpein corene proti e-stõpene corene * welk-ti u rous. ‹volóciti›).
Znaceigne „biti“ e ou rous. rieci ‹touzati, touziti› (v. SIRM V 669), i nadity poveazati iz drougoiõ ceasttyõ u /β̞owˈtuzɪtɪ/, a tac pœdperxi gadcõ izcladeigna dvou pneu — * wylk- „volóciti“ ta * touz- „biti“. Obace, taca polõca ne e u izgodie iz.ocivisto dreünimy tvaromy nezaxovanoho u rousscœy móuvie * wylkti. * ul(k)t ( ← * wyl(k)t) e tou bezperécyno docazano veatscuimy tvaromy iz /l/ u ‹валту́зить› ( * ›волту́зить›), a tó e daunia roussca miena, togy tó dóugyno e bouti yno daunye slovo (a ne „boursaçsco“), ale tacui i ne yz * wulkti + * touziti.
Tomou, incha moya gadca e ógy ‹-уз-› e yn pocép.
Gœdno e yzgadati iesce tvarui: ‹во́внити› (SIRM I 412 „вовтузитися“), ta ‹волото́шитися› ta ‹волотюга› (SIRM I 422). Znaceigne „volóciti“ u six slovax ocivisto cazié na pratvar iz * -k- — *welk- „volócti“; * -k- → /0/ u * -kt- e pràvilno (por. * nekto-p(t)ūr- u ‹netopuiry› „bat“, ci u ‹pœt› ← * poktu, œd * pekti).
Xotcha tó ne riexity puitaigne iz znaceignemy „biti“ u ‹вовтузити›, ya pripoustchõ pratvar * wulkt- ( ← * wylk+t-) + pocép * -onz- (→ ‹-õz-).
> віхола — те саме, з “віяти” і “вихор”;
Tout e prosto: * wē- → ‹vie•› + * -ks- → ‹•x•› + pocép * -ol- zastõplenuy u ciselnax slovax u slovianscax móuvax.
> гаман (гаманець) — Шевельов пише, що ймовірно жартівливе бурсацьке від біблійного Гамана, наведене в Рудницького про тюрків йому не подобається; втім ЕСУМ наводить більше тюркських слів з різних мов з потрібними звуками, тут мабуть їхня правда;
Viedie, tac e.
> бундючний — бурсацьке, з “арго-інфіксом” -н- від “будяк”, а кінець -ючний (←-юк) — злиття з “індюк”; подальше “пиндючний” — злиття з “пиха”;
Ciya e tó gadca, Roudniçscoho abo Xevelevova?
> бадьорий — пише, що судячи з великого поширення в українській, воно точно з білоруської, а не з південноросійських говорів. Ще цікаво, що пояснює його англійською alert;
I tout, ne viemy ciya gadca e o bielorousscœmy gerélie, ta e prauda, e yz bielorousscoie móuvui. Ba, neyasno e yac veatske ‹бодрый› bui i moglo poyasniti ‹бадьорий› u rousscie, natómiesty rousske ‹бадьорий› tòcyno utority bielorousscomou ‹бадзьоры›.
> гарний — підтримує рід з грецького χάρις (через південних слов’ян), ЕСУМ називає його необґрунтованих й говорить про скандинавський.
Ni. SISM pisié ogy ni greçske χάρις ni garmanske * harr ( → niem. ‹Herr›) ne mogé bouti yno gerélo rousscoho ‹garen›. Natómiesty bie vuisounõto dosta perécœnlivõ gadcõ o ‹garen› œd * gar- ← * gōr- : * -gor- u ‹gorieti›, iz ròzvitcomy znaceigna „palati“ → „yascrau, roumien, crasen“.
> Моторошний:
>
> ЕСУМ: неясне; може, пов’язане з мутити
>
> Шевельов “Історична фонологія...”, розд. 6.6, ст. 133: корінь мот- як у мотати, походить від мотрошити “падати (про сніг)” (ЕСУМ зближення мотрошити з мотати називає малопереконливим)
V. SISM XX 52: *motorъčьnъjь ← SISM XX 51 *motorъ ( ← *motati, tam bœilche).
Подавав тільки гадки Шевельова, він ще “вантаж” “арго-суфіксами” пояснював (онов. і у “…Фонології…” при носових згадує). Там на сайті відкривав у новій вкладці посилання на файл. Дивно що на Словотворі не можна файл вчіпити
ЕСУМ: пе́лька «рот, глотка; [шлунок Ва]» — р. [пе́лька] «частина одягу на грудях та біля горла», бр. [пе́лькі] «груди»; — загальноприйнятої етимології не має; пов’язується (Фасмер ІІІ 230; Преобр. ІІ 35) з пелена́ (у такому разі за первісне значення слід визнати «частина одягу біля горла»); пов’язується також (Толстой Этимология 1967, 145–157) з [пе́лька] «ополонка», запозиченим з балтійських мов.
Шевельов, “Історична фонологія…”, розділ 8.5, ст. 185: пе́лька, якщо це слово виводиться від *pjalýty (пор. лемк. пялка ‘горло, глотка’, рос. пяли́ть ‘витріщати’)[, є однією з форм з північних говірок, яка увійшла в літературну мову, бо Е, а не Я, на місці ę].
> Подавав тільки гадки Шевельова, він ще “вантаж” “арго-суфіксами” пояснював (онов. і у “...Фонології...” при носових згадує). Там на сайті відкривав у новій вкладці посилання на файл. Дивно що на Словотворі не можна файл вчіпити
Ouge’my ceou. Mieniõ Vam.
Esmi izgoden iz Xevelevomy o yzgadanœy bezsõstaunosti / bezladnosti ou Roudniçscoho. Ne ógy bui tó ymalo praudati Roudniçscoho, ta xotchõ nagadati ógy pozdieye i istoslœuya Machkova ceixscoie móuvui ta Skokova slovienscoie bea ceasto pœddana sõdeçscie. Menche iz tuimy, cògen prispie i ouspiexynomy istoslœuyemy na ocrema slova iz nelègcomy istoslœuyemy.
Ya si gadaiõ ci ne sta Roudniçscuy prosto vuisnagén dóugo troudeatchi nad svoyimy slœunicomy rousscoho istoslœuya. Tó bui, na pr., moglo vuiplosciti xuibaigne yna perédslovou. Moye urazieigne e ógy Roudniçscuy zyrie u istoslœuye (a ce-n’ mietco) u ocremax slovax, i na ocremax slovax u vidie ocremuix tcholóncœu moge i ostati, ta, ymabouty zaxoplén ci tó svoyeiõ ouspiexynœisttyõ ci tó zagadami ta roupcœisttyõ samoie rousscoie móuvui, ea sea za zasnoutoc bœlchiy za yeoho samoho. Obace, ya sam, na pr., esmi dosta gleaden (sceptical) i do Melnicioucova slœunica rousscoho istoslœuya.
Cyto do istoslœuya Xevelevova, olni na medjie rodima (genius) u istoslœuyie o ocremax slovax, osœbno ya ne mojõ bouti izgoden iz yeoho prostirui o istoslœuyie inchix slœu, ni iz decotrami zamietcami’ho o istoslœuyie Roudniçscoho. Na pr., marno Xeveleu remstvouié proti Roudniçscoho * weiks-in-ya ( → rous. „vixynia“), bõdy simy, jadna incha móuva, poza slovianscami, lédva ci znaié izteajaigne tacoho prai.-e. tvara — pragarm. * wīhsilō „yn vid ceréxynie“ u niem. ‹Weichsel›, dœlnoniem. ‹wissel› ci nzm. ‹wesselkerse›, ci gr. ιξός ( ← * wiksos), ci lat. ‹viscum› sõty dosi tocenui sõznacui seoho slova.
Xay priteagnõte za ouxa e Roudniçscoho istoslœuye ‹vóutouziti / •õziti?› œd * ‹voziti› ta ‹touziti›, ni Xevelevovo istoslœuye’ho œd ‹volóciti› × ‹touziti› mea ne perécona. Xeveleu vuiplosci mienõ /l/ u ‹volóciti› u /w/ u ‹vóutouziti› „pitimomy peréxodomy /l/ → /w/ viedomuimy boursacœm œd serédnerousscoie moúvui“, ta tó bui boulo ino odino yz nizcui pripoustcheign neminõtchix pro vuivedeigne ‹vóutouziti› yz ‹volóciti×touziti›. Ceomou, na pr. ousieceigne ‹volóciti› u ‹vól•› byra za sobie yasno? Pro mene, zaxvatsco izvodity ci malo puitaign do „humorou“ boursacœu. Otge, nevuiploscene ousieceigne ‹volóciti› u ‹vol•› e „humorous approach“ boursacœu, ale /l/ → /w/ u ‹vol•› ouge grõstoke znaigne peréxodou /l/ → /w/ u serédnerousscie? Ic slovou, poread iz moyimy vuiplosceignemy istoslœuya ‹vóutouziti› vuisje, ymaiõ i inchõ gadcõ: * u-touziti, iz * u- „in-“ ta ‹touziti› „biti, loupiti/loupati“, otge perviesno u tvarie * /wtuz•/, pac iz peréddievomy /o•/ + /wtuz•/ → /owtuz/ — u docaz tomou e tvar /wywtorɔk/ yz daunieycheoho /wtorɔk/ ← * utor- (viedome i u tchoudernaçscœmy nadpopraunœmy tvarie iz /l/ — ‹oltoroc› u pameatcax; sey priclad berõ yz samoho Xeveleva, »Phonoloyia«).